ناتوانى بدن را به همراه دارد و « صُوموا تَصِحّوا » : « روزه بگيريد تا سالم باشيد » ، سرّش همين است چون كم‌خورى موجب سلامتى است . يكى از اطباء گفته بود تجربه بيست سال پزشكى من در مورد سلامتى انسان دو چيز است : فعاليت جسمانى و امساك در غذا . سعدى در گلستان گويد : يكى از ملوك عجم طبيبى حاذق به خدمت مصطفى ( صلى الله عليه وآله ) فرستاد ، سالى در ديار عرب بود و كسى تجربه پيش او نياورد و معالجه از وى نخواست پيش پيغمبر ( صلى الله عليه و آله ) آمد و گله كرد كه بنده را براى معالجه اصحاب فرستاده‌اند و در اين مدت كسى به من التفات نكرد تا خدمتى كه بر بنده معين است به جا آورم . حضرت رسول ( صلى الله عليه وآله ) فرمود : اين طائفه را طريقتى است كه تا اشتها غالب نشود نخورند و هنوز اشتها باقى بوده كه دست از طعام بدارند . حكيم گفت : اين است موجب تندرستى ، زمين ببوسيد و رفت . « 1 » پيامبر اكرم ( صلى الله عليه وآله ) « المِعْدَةُ رأس كلِّ داء و الحِميَةُ رَأسُ كُلُّ دَواء » : « معده اساس هر بيمارى و پرهيز ريشه و سرآمد همه دواها است » اين از نظر پزشكى ، امّا از نظر اخلاقى نيز معلمين و اساتيد اخلاق و رهروان راه حقيقت مرتباً و بدون استثناء سفارش و توصيه مىكنند ، كه كم خوريد ، تا نورانيت قلب و صفاى باطن پيدا كنيد ، نه اين كه به قدرى نخوريد كه به ضعف كشيده شويد و به بيمارى مبتلا گرديد و به تعبير عاميانه آن قدر عقب رويم كه از آن طرف بيفتيم ، بلكه مراد آنها پرهيز از پرخورى است همينطور كه پرخورى مانع تحرك و كار عبادت است ، كم‌خورى كه مايه ضعف شود ، نيز مانع تحرك و عبادت ، مىباشد ، از اين رو مولى از جمله صفات متقيان كم‌خوراكى را مىشمارند ، نه بىخوراكى را ، زيرا قوام جسم و بدن و روح انسان خوراك و غذا است . حالت تعادل در هر كارى و به خصوص در غذا خوردن پسنديده است ، نه بى

--> ( 1 ) . خواندنيهاى دلنشين ، جلد 1 ، صفحه 100 . .